در بخش ساخت و توليد، اندازهگذاري و تلرانسدهي هندسي (GD&T) براي بسياري موضوع جديدي محسوب ميشود. در طي جنگ جهاني دوم، آمريکا قطعات يدکي مورد استفاده در جنگ را در مقياس وسيع توليد و صادر ميکرد. بسياري از اين قطعات بر اساس مشخصات مورد نظر ساخته شده بودند، اما قابل مونتاژ نبودند. توليد قطعاتي که به درستي در جاي خود مونتاژ نميشد و عملکرد خوبي نداشت به مشکل بزرگي براي ارتش تبديل شده بود، زيرا زندگي سربازان به عملکرد درست تجهيزات بستگي داشت. بعد از جنگ، يک کميته با هزينه و صرف وقت زياد و با کمک دولت، صنعت و مراکز آموزشي، به بررسي مشکل قطعات خراب پرداخت. اين گروه ميخواست راهي بيابد تا قطعات به درستي در جاي خود نصب شود و هميشه عملکرد مناسبي داشته باشد. نتيجه اين بررسي و تحقيقات، منجر به پيدايش GD&T شد.
نهايتا، مستند USASI Y14.5-1996 ( موسسه استاندارد ايالات متحده امريکا- که اکنون موسسه ملي استاندارد امريکا ناميده ميشود) بر اساس استانداردهاي قبلي و تجربيات صنعتي موجود تدوين شد. بازنگريهاي بعدي بر روي اين استاندارد از قرار زير است:
- ANSIY14.5–1973 (موسسه استاندارد ملي امريکا)
- ANSIY14.5M–1982
- ASMEY14.5M–1994 (انجمن مهندسان مکانيک امريکا)
هم اکنون بازنگري 1994 به عنوان مدرک معتبر تشريح استفاده درست از GD&T مورد استفاده قرار ميگيرد.
بيشتر پيمانکاران دولتي ملزم هستند نقشههايي با سيستم تلرانسگذاري GD&T تحويل دهند. بخاطر نياز به تلرانسگذاري بستهتر، زمان کوتاهتر توليد، و نياز به بيان دقيقتر خواستههاي طراحي، اکنون به غير از تامينکنندگان تجهيزات نظامي، بسياري از شرکتهاي ديگر نيز به اهميت تلرانسگذاري نقشهها با سيستم GD&T آگاه شدهاند.
روش تلرانسگذاري مرسوم از اواسط سده 1800 مورد استفاده بوده است. اين روشها براي اندازهگذاري و تلرانسدهي فيچرهاي اندازهدار خوب عمل ميکنند و هنوز نيز در همان حدود کارايي مورد استفاده هستند، اما براي موقعيت دهي و جهتدهي فيچرهاي اندازه دار خيلي ضعيف هستند. GR&T خصوصا براي موقعيتدهي و جهتدهي فيچرهاي اندازهدار و بسياري از کاربردهاي تلرانسگذاري ديگر لستفاده ميشود. تلرانسگذاري با GD&T نسبت به روش مرسوم تلرانسگذاري مزيتهاي مهمي دارد که در اين مقدمه سه مزيت مهم را مورد بررسي قرار خواهيم داد.
هدف از اين مقدمه اين است که آشنايي مقدماتي نسبت به GD&T ، هدف توسعه آن، موارد مورد استفاده آن و مزاياي آن نسبت به روشهاي مرسوم براي شما ايجاد کند. با اين آگاهي نسبت به GD&T، کساني که درگير کارهاي فني هستند ميتوانند با آگاهي و بينش بهتري مهارت تلرانسگذاري با استفاده از GD&T را فرا بگيرند. با اين مهارت جديد، آنها دانش بهتري نسبت به اينکه قطعات چگونه مونتاژ ميشوند خواهند داشت و بهتر ميتوانند اهداف و درخواستهاي مورد نظر خود در طراحي را به سازنده منتقل کنند و خواهند توانست نقش موثرتري در بهبود کيفي محصولات شرکت خود بردارند.
بعد از مطالعه کامل مطالب اين مقدمه خواهيد توانست:
- GD&T را بطور کامل تعريف کنيد.
- توضيح دهيد چه زماني از GD&T استفاده ميکنيم.
- سه مزيت GD&T را نسبت به روش تلرانسدهي مختصاتي شرح دهيد.
در مورد اين مطلب نظر دهيد